tijdsbestek

De actie in Moskou speelt zich af van woensdagavond tot de nacht van zaterdag op zondag. Tijdens die nacht vindt de meester rust, en Pilatus genade. Voor de orthodoxe christenen komt die nacht van zaterdag op zondag overeen met de nacht van de Verrijzenis van Christus. Zo komt het chronologisch kader van de evenementen in Moskou overeen met het tweede deel van de christelijke Goede Week, van de vooravond van Witte Donderdag tot de paasnacht.

De bijbelse gebeurtenissen van de roman beginnen op de ochtend van de veertiende dag van de maand Nisan om te eindigen laat in de nacht van het Joodse paasfeest. Nisan is, volgens de wereldlijke volgorde, de zevende maand van de Joodse maankalender. Oorspronkelijk, volgens de religieuze volgorde was het de eerste maand. De vijftiende dag van Nisan (beginnend met de zonsondergang van de veertiende) is de start van het feest van Pesach (Hebreeuws: פסח – afgeleid van 'overslaan' of Pasach). Het is de dag van de volle maan, want de joodse maanden beginnen op de dag volgend op de astronomische nieuwe maan. Pesach is ook bekend als Passover, het lentefeest, vrijheidsfeest of matzefeest, dat de exodus van de Joden uit Egypte herdenkt.

Traditioneel wordt ervan uitgegaan dat die bewuste veertiende dag van de maand Nisan waarop Christus gekruisigd werd, een vrijdag was. Uit de Bijbel weten we immers dat Jezus na zijn dood snel begraven moest worden, vóór het donker werd en de sabbat (een zaterdag) zou beginnen.

Volgens de Franse Boelgakovexperte Marianne Gourg komt deze Joodse paasnacht ook overeen met de Walpurgisnacht en zijn heksensabbat, maar dat is niet juist. Het Walpurgisfeest wordt gevierd tijdens de nacht van 30 april op 1 mei.

Klik hier om meer te lezen over de kalenderperikelen in de Sovjetunie