In memoriam Diana Tevekeljan

17 december 2011

Gisteren, 16 december 2011, overleed Diana Tevekeljan, de redactrice die in 1966 zorgde voor de allereerste publicatie van De meester en Margarita in het literaire tijdschrift Moskva. Zij was 79 jaar oud.

Diana Vartkesovna Tevekeljan werd geboren in Moskou op 8 juni 1932. In 1956 studeerde zij af aan het departement Journalistiek van de Moskouse Staatsuniversiteit. Nadat ze enkele jaren als redactrice had gewerkt voor de uitgeverij De Sovjet-schrijver, begon ze in 1962 te werken voor het literaire tijdschrift Moskva. Zij raakte er bekend omwille van haar kritische artikelen.

Tussen 1946 en 1966 had de weduwe van Michail Boelgakov, Jelena Sergejevna, zes pogingen ondernomen om De meester en Margarita door de censuur te krijgen, alle tevergeefs. Dank zij het doorzettingsvermogen van Diana Tevekeljan publiceerde het tijdschrift Moskva het eerste deel in november 1966. De 150,000 exemplaren waren in nauwelijks enkele uren uitverkocht. Ondanks het feit dat die eerste publicatie zwaar gecensureerd was, werden sommige zinnen en citaten uit de roman meteen beroemd en spreekwoordelijk.

Het nieuwsagentschap Interfaks, dat vandaag het overlijden van Tevekeljan meldde, brengt hulde aan "de ongelooflijke moed waarmee zij de roman van Boelgakov tegenover de censuur verdedigde". Wij kunnen dat alleen maar beamen.