Het dagelijkse leven in Moskou in het Stalin-tijdperk

23 augustus 2026

Повседневная жизнь Москвы [Povsednevnaja zjizn Moskvy] of Het dagelijkse leven in Moskou is de titel van een trilogie van de hand van Georgi Vasilievitsj Andrejevski, een gewezen medewerker van het Openbaar Ministerie van de USSR, die in 1995 met pensioen ging en zich daarna verdiepte in officiële documenten, persknipsels, archiefmateriaal over strafzaken en persoonlijke memoires om zich een beeld te kunnen vormen van hoe de gewone mensen in de Sovjet-Unie leefden.

In 2008 verschenen.de eerste twee delen – één over de jaren 1920-1930 en één over de jaren 1930-1940. In 2009 verscheen een derde deel dat het leven in Moskou rond de eeuwwisseling van de 19de en 20ste eeuw beschreef.

Uit het tweede deel heb ik vaak inspiratie gehaald om de Context-pagina's van deze website te stofferen met voorbeelden uit het dagelijkse leven van de toenmalige Sovjet-burgers. Het behandelt immers de periode waarin Michail Boelgakov zijn vroege manuscripten van De meester en Margarita heeft geschreven, en illustreert heel duidelijk enkele van de thema's waar Boelgakov regelmatig zijn beklag over deed in zijn werk, zijn brieven en zijn dagboeknotities. Andrejevski geeft onder meer sprekende voorbeelden over de dagelijkse beslommeringen die veroorzaakt werden door de niet aflatende woningcrisis, met Moscovieten die in de gemeenschappelijke appartementen moesten vechten om een ​​plekje in de keuken en op het toilet, die constnt als volleerde Annoesjka's ruzie maakten over het gebruik van de primuskacheltjes en over het wasgoed dat hing te drogen in de gangen. Verder ook het leven met rantsoenkaarten en de eindeloze rijen aan de winkels voor basisproducten in contrast met de gespecialiseerde distributiecentra voor de elite. En uiteraard ook het openbaar vervoer en vooral de trams die vaak een helse drukte veroorzaakten, en die Boelgakov meer dan eens een kwalijke rol toebedeelde in zijn geschriften.

Dit tweede deel heb ik vertaald in het Nederlands, het Engels en het Frans. De drie versies zullen tegelijk verschijnen op 1 oktober 2026, en u kan nu reeds vooebestellen met een korting door de link hieronder te volgen.

Klik hier om het boek te bestellen in onze webshop

Omslagfoto

Het dagelijkse leven in Moskou