Waar verblijft Poetin?

Nederlands > Context > Politiek > Poetinisme > Wally Poetin

Inleiding

Dat Vladimir Vladimirovitsj Poetin omzeggens niemand vertrouwt is een publiek geheim. Het wordt niet alleen aangetoond door het gebruiken van één of meerdere dubbelgangers wanneer hij zich in de openbare ruimte begeeft, maar ook door het creëren van illusies over de plaatsen waar hij zich bevindt.

Soms verdwijnt hij gedurende enige tijd uit het zicht zonder dat iemand kan of wil vertellen waar hij is. Op 16 maart 2015, bijvoorbeeld, kwam hij weer boven water nadat hij 10 dagen volledig uit het zichtveld was verdwenen, een afwezigheid die veel speculaties voedde over zijn gezondheid, over een mogelijke bevalling van zijn «geheime» liefde Alina Maratovna Kabajeva, of over een paleisrevolte. Dat van die bevalling was waar, de paleirevolte niet.

Poetins persoonlijkheid vertoont behoorlijk wat paranoïde trekjes. Zijn bewakers hebben een strikt protocol opgelegd: niemand mag de president zien zonder een week quarantaine - zelfs Igor Ivanovitsj Setsjin niet, ooit zijn persoonlijk secretaris en de facto plaatsvervanger, en nadien hoofd van het staatsoliebedrijf Rosneft. Setsjin zou zelfs twee of drie weken per maand in quarantaine gaan, allemaal voor een incidentele ontmoeting met de president.

Ook tijdens de Covid-pandemie had hij zich afgezonderd, al was toen echt niet duidelijk waar hij verbleef.

• Dmitri Peskov de perschef van het Kremlin verklaarde officieel dat Poetin zich in de presidentiële residentie Novo-Ogarjovo ophield.

• Maar andere bronnen wisten te melden dat hij in zijn geheime Valdai-residentie in de bossen tussen Moskou en Sint-Petersburg verbleef, met als enig gezelschap zijn bankier en boezemvriend Joeri Velentinovitsj Kovaltsjoek. Nog steeds volgens diezelfde bronnen gebruikten zij hun tijd daar met praten over «het herstel van de Russische grootsheid» na «de vernederingen die Rusland in de afgelopen jaren heeft ondergaan». Zij zouden zich daarbij hebben laten inspireren door het ultranationalistische gedachtengoed van de fascistische filosoof Ivan Aleksandrovitsj Iljin (1883-1954), voor wie een mogelijke Oekraïense onafhankelijkheid een gruwel was. In 1934 verklaarde Iljin dat hij «op geen enkele manier sympathiek stond tegenover gesprekken of plannen voor de afscheiding van Oekraïne». Deze maandenlange afzondering zou grote gevolgen hebben, want daar zouden de plannen zijn gerijpt voor de gewelddadige onderwerping van Oekraïne aan het gezag van het Kremlin.

• De BBC wit dan echter weer te melden dat Poetin zich isoleerde in «één van de daarvoor aangewezen sanatoria onder toezicht van een speciale medische eenheid van de Federale Beschermingsdienst. Een van deze sanatoria bevindt zich in de buurt van Sotsji». Daarmee doelden ze dan op het presidentieel zomerverblijf in Sotsji.

Het is geen toeval dat deze drie residenties genoemd worden. In zijn angst om achtervolgd te worden pendelt de president vaak van de ene residentie naar de andere en gaat hij vrij ver om zijn werkelijke verblijfplaats bekend te maken.


De presidentiële residenties

Novo-Ogarjovo

Sinds 1991 is het landgoed Novo-Ogarjovo in het district Odintsovski, op ongeveer 30 km ten westen van het centrum van Moskou, één van de officiële residenties van de president van de Russiche Federatie. De exacte locatie ervan is wel bekend, maar toch beperkt de Федеральная служба охраны Российской Федерации [Federalnaja sloezjba ochrany Rossiskoj Federatsii] of Federale Veiligheidsdienst van de Russische Federatie de mogelijkheid om de plaats te geolokaliseren. Het is een luxueus domein van 80 hectare, met een privékliniek, een golfbaan, een sportcomplex en een ijsbaan. Het landgoed deed reeds in de tijd van de Sovjt-Unie dienst als «staatsdatsja» voor de huisvesting van gasten, voor recepties en als werkplek voor verschillende overheidscomités.

Het is ook in deze residentie dat de interviews en de televisietoespraken van Poetin meestal worden opgenomen. Althans, zo wil hij het te laten uitschijnen, want het onderzoeksproject Sistema deed daarover een paar merkwaardige vaststellingen waarover u hieronder meer kan vernemen.

Valdai

Долгие Бороды [Dolgiye Borody] of Lange baarden is een dorpje in de stad Vaidai in de regio Novgorod op ongeveer 360 km ten noorden van Moskou. Daar bevindt zich een gelijknamig zwaar beveiligd complex aan de oevers van het Valdaimeer. De bouw van Gebouw 201 - zoals de residentie in officiële documenten bekend stond - begon in 1934 in opdracht van Iosif Stalin, die echter zelf de plek slechts één keer kort bezocht heeft, in 1939. Het domein is 930 hectare groot .

Het gaat om een voormalige sanatorium van het Centraal Comité van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie en telt 320 bedden. Tussen 2007 en 2010 werden de datsja's nummers 1 tot 3 gereconstrueerd met behoud van hun historische uiterlijk. Op het terrein van de residentie werd ook een congrescentrum gebouwd met een vergaderzaal en een bioscoop, waar de Internationale Discussieclub Valdai haar activiteiten organiseert.

Het complex omvat ongeveer 80 gebouwen en bijgeouwen waarvan een deel geregistreerd staat op naam van Prime LLC, een bedrijf van de hierboven reeds vermelde Joeri Kovaltsjoek. Het is het domein waarvan Poetin beweerde dat het in de nacht van 28 op 29 december 2025 zou aangevallen zijn geweest door 91 Oekraïense drones.

Hij gebruikt het ook als schuilplaat voor zijn geliefden. Zijn minnares Alina Maratovna Kabajeva, voormalig Olympisch en wereldkampioene in de ritmische gymnastiek woont er met hun twee zonen Ivan (°2015) en Vladimir (°2019), en in 2010 en 2011 was het de plaats waar hij het toen 17-jarige kalendermeisje Alisa Vsevolodovna Chartsjeva in het geheim ontmoette - uiteraard alleen op dagen dat Alina Kabajeva er niet was.

Sotsji

Бочаров Ручей [Botsjarov Retsjej] of De bron van Botsjarov is de datsja of zomerresidentie van de president van de Russische Federatie. De datsja dankt haar naam aan het riviertje dat er vlakbij stroomde en dat door de plaatselijke bewoners de Botsjarov-beek werd genoemd.


Drie keer hetzelfde - of toch niet helemaal

De reden waarom we deze drie residenties voorstellen is om te illustreren hoever de paranoïa Poetin leidt.

De toespraken en interviews van Poetin werden meestal opgenomen in zijn kantoor in de residentie Novo-Ogarjovo op een 30-tal kilometer van het Kremlin. Maar medewerkers van het onderzoeksproject Sistema hadden bij het bekijken van een groot aantal opeenvolgende interviews een aantal verschillen opgemerkt in de beelden. De ene keer had de ruimte vier ventilatieroosters, de tweede keer waren er vijf, de ene keer draiide de deur langs links open, de tweede keer langs rechts. Er moest zich dus ergens in het land een replica bevinden van Poetins kantoor.

Op 8 december 2020 maakten de nderzoekers bekend dat de president twee identieke kantoren had. Het Kremlin reageerde furieus en noemde de informatie van de journalisten een «informatieaanval».

Maar zij lieten zich niet intimideren en zochten verder. Van het Organised Crime and Corruption Reporting Project (OCCRP) of Rapportageproject over georganiseerde misdaad en corruptie, een Amerikaanse NGO die over de hele wereld onderzoeksjournalistiek bevordert, ontvingen ze kopiën van gehackt emailverkeer ven VGTRK, het Russische mediabedrijf dat onder meer eigenaar is van de televisiezender Rusland-1. Uit de emails met instructies voor de opnamen van interviews bleek uiteindelijk dat cameraploegen afwisselend naar Novo-Ogarjovo, Valdai en Sotsji werden gestuurd. Er bleken uiteindelijk dus niet twee, maar drie haast identieke kantoren te bestaan.

De Russische socioloog en journalist Konstantin Gaaze merkte op dat in 2011, na de moord op de Libische dictator Moammar al-Qadhafi, Poetin begon rekening te houden met de mogelijkheid dat hij fysiek zou kunnen geëliminererd worden door drones. In 2014, na de annexatie van de Krim en het inzetten van militairen zonder insignes in de Oekraïense Donbas-regio, begon hij te geloven dat de dreiging van een raketaanval op zijn woning absoluut reëel was. Het vertrouwde Novo-Ogarjovo, waar meer dan 1.500 mensen permanent tewerkgesteld zijn, leek niet langer zo'n veilige plek.

Het misleiden van mogelijke aanvallers zou echter niet de enige reden zijn waarom Poetin drie identieke kantoren op drie verschillende locaties heeft. Volgens Brenda Connors, hoofd van de Naval Operations Strategic Studies Group van het Amerikaanse ministerie van Defensie, vertoont Poetin «een neurologische afwijking die wordt geïdentificeerd als het 'syndroom van Asperger', een autistische stoornis die al zijn beslissingen beïnvloedt». Mensen mett Asperger zouden zeer terughoudendheid zijn om het interieur te veranderen.

Onderzoeksproject Sistema


Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL)

Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL), is een organisatie die nieuws en analyses uitzendt in 27 talen naar 23 landen in Oost-Europa, Centraal-Azië, de Kaukasus en het Midden-Oosten. De verre oorprong ligt in 1949 toen de Amerikaanse inlichtingendienst CIA onder John Foster Dulles Radio Free Europe oprichtte als propagadainstrument tegen het communisme in het Oostblok.

In 1971 staakte de CIA de financiering en fusioneerde Radio Free Europe met Radio Liberty, een gelijkaardig initiatief dat zich richtte op de Sovje-Unie. Het gefusioneerde Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL) werd overgenomen door het Amerikaans congres via de Board for International Broadcasting..

Na de mislukte staatsgreep in Moskou in augustus 1991 gaf de nieuwe Russische president Boris Jeltsin RFE/RL de toestemming om zich in Moskou te vestigen. Hij was «onder de indruk van de feitelijke en waarheidsgetrouwe verslaggeving» door de zender.

Aan de uitzendingen vanuit Moskou kwam een einde tijdens de Russische inval in Oekraïne, en werd RFE/RL op de beruchte lijst van «buitenlandse agenten» geplaatst. De vestiging in Moskou werd failliet verklaard en de zender werkte verder vanuit Praag.

Onder Donald Trump werd de financiering van de zender door de Verenigde Staten in maart 2025 stopgezet. De Tsjechische regering begon het initiatief te financieren met geld van de Europese Unie, daarbji gesteund door Litouwen, Letland, Estland, Polen, Zweden, Oostenrijk, Duitsland, België, Slovenië en Nederland.

Sistema

Расследовательский проект Система [Rassledovatelski projekt Sistema] of Onderzoeprojekt Sistema is een onderzoekseenheid die in 2023 werd opgericht als een gezamenlijk project van twee media behorend tot Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL): het radiostation Радио Свобода [Radio Svoboda] of Radio Vrijheid en de TV-zender Настоящего Времени [Nastojasjtsjego Vremeni] of De huidige tijd.

De Sistema eenheid is bekend om haar onderzoeksjournalistiek en maakt spraakmakende reportages en video's in het Russisch.