Korovjev/Fagot

Nederlands > De personages > Duivelse personages > Korovjev/Fagot

Rol

«Mijn naam? Nou... laten we zeggen Korovjev», antwoordt hij aan Nikanor Ivanovitsj, de voorzitter van het bewonerscollectief van het woonblok in de Sadovajastraat wanneer die erom vraagt. Korovjev draagt meestal een geruite vest, een jockeypet en een pince-nez. De eerste keer, aan de Patriarchvijver, stelt hij zich voor als koordirigent, de andere keer als tolk-vertaler van een buitenlands adviseur die eigenlijk geen enkele vertaling behoeft. Hij is rustiger dan zijn gezellen Behemoth en Azazello, maar hij is een meesterlijke intrigant met voorstellen «zo deugdelijk als maar zijn kan», maar met een «verbazingwekkende ondeugdelijkheid» in zijn spreektrant.

Achtergrond

De beschrijving van de wijze waarop Korovjev gekleed gaat doet denken aan deze van de duivel die Ivan Fjodorevitsj Karamazov bezoekt in de roman De broers Karamazov van Fjodor Michailovitsj Dostojevski (1821-1881).

Zijn beroep van koordirigent verbindt hem ook met Kapellmeister Johannes Kreisler, een figuur van Ernst Theodor Amadeus Hoffman (1776-1822). Die kapelmeester had overigens ook een kat als compagnon. Die kat heette Murr en was ook een redelijk speciaal schepsel. Beide figuren komen voor in de complexe satirische roman Lebens-Ansichten des Katers Murr nebst fragmentarischer Biographie des Kapellmeisters Johannes Kreisler in zufälligen Makulaturblättern (1819-1821), de twee volumes beslaat. Een derde volume was gepland, maar werd nooit uitgegeven.

De naam Korovjev is ontleend aan het Russische woord корова [korova] dat koe betekent. Dat kan doen denken aan het Gouden Kalf waarmee Mephistoteles in de opera Faust van Charles Gounod (1818-1895) de almacht van het geld viert.

Zijn tweede pseudoniem, Fagot, dat hij van Woland aangekleefd krijgt tijdens hun show in het Variété Theater, brengt hem in verband met de vele muzikale thema's die voorkomen in het verhaal. Hij lijkt ook wat op dat lange blaasinstrument dat soms twee meter hoog kan zijn en een heel breed register heeft. Fagot beschikt ook over een uitgebreide capaciteit om zijn stem te veranderen.

Transformatie

Wanneer de demonen hun originele gedaante terugkrijgen verandert Korovjev in een donkerpaarse ridder met een zeer somber gezicht, dat nimmer glimlacht. Hij had, volgens Woland, ooit eens een misplaaatste grap gemaakt. In een gesprek over licht en duister maakte hij een woordspeling die niet zo best aankwam.

Dat doet denken aan de ridder Samson in de roman Don Quichote van Miguel de Cervantes Saavedra (1547-1616), die Boelgakov voor toneel bewerkt heeft. In dat verhaal vermomd Samson zich als de Ridder van de Witte Maan die met Don Quichote duelleert en wint, waardoor Don Quichote in treurnis vervalt en sterft.



Deze pagina delen |