De Goelag

De werkkampen werden beheerd door een speciale dienst van het NKVD, het beruchte Главное Управление Исправительно-Трудовых Лагерей и колоний of Hoofddirectoraat voor Correctieve Werkkampen en -koloniën dat opgericht werd in 1929 en ook in het westen bekend geraakte onder de Russische afkorting ГУЛАГ of Goelag. Naar schatting verbleven er in de Sovjetperiode ongeveer 18 miljoen mensen in de Goelag.

De Goelag kende verschillende types van gevangenen. De werkkampen fungeerden als de motor van het Sovjet strafsysteem: dieven, overvallers, verkrachters en moordenaars zaten hun straf niet uit in een gevangenis, maar in een Goelag-werkkamp.

En daarnaast werd de Goelag ook bevolkt door politieke gevangenen, een begrip dat niet steeds overeenstemde met tegenstanders van het Sovjet regime. Ook veel onschuldigen vielen ten prooi aan de paranoïde acties van de geheime politie. Veel gevangenen waren het slachtoffer van willekeurige campagnes waarbij vaak de meest onbenullige overtredingen aanleiding konden geven tot onbehoorlijk strenge straffen. Om een idee te krijgen van de rechtsonzekerheid die dat teweeg brengt moet u zich maar eens inbeelden wat u zou overkomen indien u...

Te laat komt op het werk

In de Stalinperiode kon iemand die drie keer te laat op zijn werk arriveerde naar de Goelag gezonden worden voor drie jaar.

Een grapje vertellen over een partijfunctionaris

In de Stalinperiode werden veel mensen tot 25 jaar naar de Goelag verbannen omdat ze een onschuldig grapje hadden verteld over een functionaris van de communistische partij.

Een paar aardappelen oprapen die na de oogst op het veld bleven liggen

In de Stalinperiode kon iemand naar de Goelag gestuurd worden indien hij, om zijn hongerige familie te voeden, zulk een kleine diefstal pleegde.

Maria Tsjebotareva

Om haar hongerige kinderen te kunnen voeden in de hongersnood van 1932-1933, stal de boerin Maria Tsjebotareva zogezegd drie pond graan van haar eigen veld, dat door de staat werd geconfisqueerd in het kader van het collectioveringsprogramma. De Sovjetautoriteiten veroordeelden haar tot tien jaar in de Goelag. Toen haar straf was uitgezeten in 1943, werd ze arbitrair verlengd tot het einde van de oorlog in 1945. Toen ze dan toch vrijkwam, werd van haar geëist dat ze als banneling in de buurt van haar Goelagkamp ten noorden van de poolcirkel zou blijven, en ze kon pas in 1956, na de dood van Stalin, weer naar huis. Maria Tsjebotareva heeft na haar vrijlating haar kinderen nooit meer teruggevonden.

Ivan Boerylov

Om een schijn van democratie op te houden werden in de Sovjetunie ook wel verkiezingen gehouden, maar per stembureau kwam er maar één kandidaat, uiteraard een lid van de communistische partij, voor op de stembiljetten. De vrees voor de gevolgen zorgde ervoor dat haast elke Sovjetburger ging stemmen om de ceremonie te respecteren.

In 1949 protesteerde de bijenkweker Ivan Boerylov tegen dit absurde ritueel door op zijn zogenaamd geheime stembiljet het woord “komedie” te schrijven. De Sovjetautoriteiten linkten het biljet aan Boerylov en stuurden hem voor acht jaar naar het werkkamp voor deze "misdaad”.