Het Gribojedovhuis

Nederlands > Plaatsen > Plaatsen uit de roman > Het Gribojedovhuis

Om één of andere onverklaarbare reden denkt Ivan, wanneer hij na de onthoofding van Berlioz de jacht inzet op het vreemde trio dat hij zag aan de Patriarchvijver, dat de professor in het Gribodejovhuis moet zitten, de thuisbasis van MASSOLIT. Niet onopgemerkt omwille van zijn ondergoed loopt hij daarheen. Hij probeert aan de aanwezigen een verklaring te geven voor zijn vreemde uitdossing door het verhaal van de dag te vertellen, maar wordt gekneveld en afgevoerd naar het psychiatrisch ziekenhuis van dokter Stravinski.

Boelgakov beschrijft een «crèmekleurige herenhuis van twee woonlagen» als Дом Грибоедова [Dom Gribojedova] of het huis van Gribojedov aan de ringboulevard. Hij situeert er de Moskouse Literaire Club MASSOLIT waarvan Berlioz de voorzitter was.

Boelgakov was in zijn eigen stijl niet mals voor deze club: «MASSOLIT had zich moeilijk gezelliger en gelieflijker kunnen nestelen dan in Gribojedov. Ieder die Gribojedov betrad, maakte allereerst onvermijdelijk kennis met de bulletins van de diverse sportclubs en de groeps- en individuele foto's van MASSOLIT-leden met welke (t.w. foto's) het trappenhuis naar de bovenverdieping volhing.»

Op de deur van de eerste kamer dezer bovenverdieping zag men in koeieletters het opschrift: «Afdeling hengelaarszomerverblijven, met daaronder de afbeelding van een aan de haak geslagen karper.»

De echte persoon waaraan Boelgakov de naam van het huis ontleent, is Aleksandr Sergejevitsj Gribojedov (1795-1829), de auteur van één van de beroemdste Russische toneelwerken, Горе от ума [Gorje ot oema] of Verdriet door Verstand. Maar het Gribojedovhuis bestaat niet echt. Wanneer we de routebeschrijving van Boelgakov volgen, komen we aan Tverskoj Boulevard 25. Daar staat een huis dat overeenkomt met de beschrijving: het Дом Герцена [Dom Gertsena] of Herzenhuis, waar Aleksandr Ivanovitsj Herzen (1812-1870), een andere Russische auteur, in 1812 werd geboren.

Ook qua bestemming komt het Herzenhuis overeen met het huis van Gribodejov in de roman. In de jaren '20 waren in dit huis veel literaire organisaties ondergebracht. De Российская Ассоциация Пролетарских Писателей (РАПП) [Rossiskaja Assotsiatsija Proletarskich Pisatelej (RAPP)] of de Russische vereniging van proletarische schrijvers, verder de Московская Ассоциация Пролетарских Писателей (MAPP) [Moskovskaja Assotsiatsija Proletarskich Pisatelej (MAPP)] of Vereniging van proletarische schrijvers van Moskou en de Литературный Организация Красной Армии и Флота(ЛОКАФ) [Literatoerni Organizatsija Krasnoj Armi i Flota (LOKAF)] of Literaire Unie van het Rode Leger en de Zeemacht. De namen van deze verenigingen zijn echt: In de Sovjetunie werden bijzonder veel afgrijselijke afkortingen gebruikt. Boelgakov baseerde het fictieve MASSOLIT op de RAPP en de MAPP.

In het boek wordt geen verklaring voor de afkorting MASSOLIT gegeven. Maar het zou wel eens de Мастери Социалистической литературы [Mastera Sotsialistitsjeskoj literatoeri] of Meesters voor Socialistische Literatuur kunnen betekenen, naar analogie van de Мастера Коммунистической Драмы (МАСТКОМДРАМ) [Mastera Kommunistitsjeskoj Drami (MASTKOMDRAM)] of Meesters voor Communistisch Drama, een vereniging die wél echt bestond in de jaren '20.

Tot 1931 was er in het Herzenhuis ook een schrijversrestaurant gevestigd. Dat werd indertijd door Vladimir Vladimirovitsj Majakovski (1894-1930) nog belachelijk gemaakt in zijn satirisch gedicht Herzenhuis. Sinds 1930 is er het Maxim Gorki Literair Instituut gevestigd, dat aspirant-schrijvers opleidt.

Tegen het einde van de roman bezoeken de kat Behemoth en Korovjev dit schrijvershuis en steken er de boel in brand.

Metro: Маяковская (Mayakovskaya)



Deze pagina delen |