Het Pasjkovhuis

"Bij zonsondergang bevonden zich hoog boven de stad op een stenen terras van een der fraaiste bouwwerken in Moskou, daterend van ongeveer honderdvijftig jaar her, twee gestalten: Woland en Azazello".

Eén der fraaiste bouwwerken in Moskou, dat moet het Pasjkovhuis in de Mochovajastraat zijn. Het is gebouwd tussen 1784 en 1787, en was dus inderdaad ongeveer 150 jaar oud toen Boelgakov zijn roman schreef. Het huis werd gebouwd op de helling van de  Vagankovsky heuvel tegenover de Borovitsky poort in opdracht van Peter Jegorovitsj Pasjkov, een gepensioneerd officier en zoon van een ordonnans van tsaar Peter I. In 1812 werd het gebouw door brand vernield tijdens de inval van Napoleon. Daarna kocht de overheid het gebouw, renoveerde het en richtte er een school voor kinderen van edelen in. Daarna werd het de eerste openbare bibliotheek die ook een reëel cultureel centrum voor Moskou bleek te zijn. Prominente Russische schrijvers en wetenschappers kwamen er studeren, zoals Leo Tolstoi, Pjotr Dostojevski, Anton Tsjechov en Dimitri Mendelejev.

Later werd het huis een onderdeel van het Roemiantsev Museum, en Boelgakov bezocht het vaak in de jaren '20, toen het de Lenin Bilbiotheek was geworden. Vandaag geeft het onderdak aan de manuscriptencollectie van de Staatsbibliotheek met inbegrip van - zeer gepast - het archief van Boelgakovs manuscripten .

Het gebouw, ontworpen door Vasili Ivanovitsj Bazjenov (1737-1799), is in neo-classisistische stijl, met zuilen, urnen en terassen die doen denken aan het oude Rome. Het had een tuin met vijvers maar daar is vandaag niet veel meer van te merken. Het Pasjkovhuis kijkt nu uit over een onophoudelijke stroom van autoverkeer.

Het Pasjkov-huis is één van de plekken in Moskou met een permanent rattenprobleem. In Moskou leven naar schatting tientallen miljoenen ratten. De schattingen lopen uiteen tussen de vier en de tien ratten per Moskoviet. Het zijn bijna allemaal exemplaren van de grijze rat (pasjoek), die tussen de 250 en 350 gram weegt, 30 cm lang kan worden en een staart heeft van 10 tot 15 cm. Ratten trekken zich weinig aan van rangen en standen. Zo heeft het bijvoorbeeld lang geduurd voordat rattenbestrijders een rat uit de werkkamer van minister van Cultuur Michaïl Sjvydkoj te pakken kregen. De nieuwszender Вести Москва spreekt zelfs over 40 ratten per Moskoviet.

De illustratie toont een oude afbeelding van het Pasjkovhuis. Anno 2007 is er van de fraaie voorgevel immers niets te zien omdat hij helemaal bedekt wordt door een gigantisch publiciteitsbord. Dat geldt overigens niet alleen voor het Pasjkovhuis. Heel wat fraaie gebouwen in de stad worden helemaal aan het zicht ontnomen door het ongebreideld plaatsen van reclamepanelen. Het stadsbestuur van Moskou heeft in juni 2007 beslist dat er een einde moet komen aan dit soort praktijken. Vraag is alleen wanneer dat zal gebeuren.

In augustus 2007 werd alvast de voorgevel van het Pashkovhuis weer vrijgemaakt, en In september hoopt men het gebouw terug te kunnen overdragen aan de Leninbibliotheek.

Metro: Библиотека имени В. И. Ленина (Biblioteka Imeni V.I. Lenina)