Het huis aan de kade

Nederlands > Plaatsen > Plaatsen uit de roman > Het huis aan de kade

Het huis aan de kade

Arkadi Semplejarov, de pralerige, zelfingenomen en vooral ontrouwe voorzitter van de Akkoestische Commissie der Moskouse Schouwburgen woont volgens Boelgakov aan de Каменный мост [Kamenni Most] of Stenen Brug in het Дом на набережной [Dom na Naberezjnoj] of het Huis aan de Kade. Dit complex werd gebouwd aan de oever van de Moskourivier in 1928-1931 door architect Boris Michailovitsj Iofan (1891-1976) en het was bedoeld als luxueuze en comfortabele verblijfplaats voor hooggeplaatste partijleiders, volkscommissarissen, hogere officieren, acteurs, schrijvers, artiesten en andere helden van het Sovjet regime. Daarom precies was het niet zo maar een flatgebouw. Het was haast een stad in de stad, met een eigen postkantoor, een eigen telegraafdienst, een schoonheidssalon, een wasserij en nog veel meer. Zo hoefde de elite zich voor deze praktische beslommeringen al niet onder de gewone bevolking te begeven. Vandaag zijn er in het huis een theater, een bioscoop, twee grote warenhuizen en een museum.

Het gebouw is gelegen aan de Serafimovitsja oelitsa, aan de oever van de Moskou rivier, en het heette eerst het Tweede Sovjet Volkscommissariaat, nadien werd dat het Huis van de USSR, dan het Regeringshuis en tenslotte het Huis aan de Kade of the House on the Embankment. Deze Engelse naam werd bekend door het boek dat Joeri Valentinovitsj Trifonov (1925-1981) schreef over de bewoners ervan. Trifonov zelf heeft er ook gewoond, maar nadat zijn vader Valentin Andrejevitsj Trifonov (1888-1938), ooit een vooraanstaand leider van de kozakken, bij Stalin in ongenade was gevallen, moest het gezin verhuizen naar een armoedig коммуналка [kommoenalka]. Dat is een klein appartement waar twee of méér gezinnen de keuken en de badkamer moesten delen.

De Christus Verlosser kathedraal

Het Huis aan de Kade wordt omringd door een aantal andere zeer bekende gebouwen zoals de chocoladefabriek Красный Октябрь [Krasni Oktober] of Rode Oktober, die in Rusland erg befaamd is, al is de chocolade lang niet zo lekker als de Belgische truffels of chocotoffs, en de vernieuwde Храм Христа Спасителя [Chram Christa Spasitelja] of Christus-Verlosser Kathedraal.

Geen van deze beide gebouwen worden met name genoemd in de roman, al speelt de kathedraal er wel een rol in. Eerst in het vierde hoofdstuk, wanneer Ivan Bezdomny aan de voet van de kathedraal, «bij de amfitheatersgewijs aflopende granieten boorden van Moskous stroom», in de rivier duikt, en later wordt ze als «een slooprijp krotje» omschreven wanneer Woland, vlak voor zijn vertrek uit Moskou, de stad overschouwt. Het verhaal van de Christus Verlosser Kathedraal is het vermelden waard, al was het maar om de grootheidswaanzin en de absurde ideeën van Stalin te illustreren.

Na de Russische revolutie werd religie officieel afgeschaft in de Sovjetunie. De prominente plaats van de kathedraal aan de oever van de Moskourivier was een doorn in het oog van Stalin, die daar liever een communistisch monument zag. Hij schreef een competitie uit, waaraan wereldberoemde architecten als Charles-Édouard Jeanneret-Gris (1887-1965), beter bekend als Le Corbusier en Walter Gropius (1883-1969) meededen. De eerste prijs werd toegekend aan een Amerikaans project dat aan het Witte Huis doet denken. De zaken namen echter weer «hun normale loop» wanneer, door middel van een «Speciale Juryprijs», de Sovjetburger Boris Michailovitsj Iofan (1891-1976), die ook het Huis aan de Kade had ontworpen, als winnaar werd aangewezen. Zijn Paleis van de Sovjets, voorzag in een wolkenkrabber met daarbovenop een 100 meter hoog standbeeld van Lenin. De totale hoogte van het gebouw zou 415 meter moeten worden, zodat het gebouw het grootste ter wereld zou zijn, groter zelfs dan het Empire State Building. De arm die Lenin over Moskou zou uitstrekken zou dertig meter lang worden.

In juli 1931 werd begonnen met de sloop van de kathedraal. De laatste resten werden opgeblazen in december 1931. Enkele priesters die weigerden om de kathedraal te verlaten werden gedood. De schrijver Ilja Arnoldovitsj Fajnzilberg (1897-1937), die samen met Jevgeni Petrovitsj Katajev (1903-1942) het beroemde, en door Boelgakov bewonderde satirische schrijversduo Ilf & Petrov vormde, en die ook een fervent fotograaf was, was getuige van de ondermijning en maakte er foto's van.

Een andere getuige van de vernieling van de kathedraal was Vladislav Mi-kosja (1909-2004), die in 1931 net zijn loopbaan als cameraman startte, en er een film over maakte.

Klik hier om de film van Mikosja en een interview met hem te bekijken

Toen men aan de bouw van het Paleis van de Sovjets begon, bleek dat men geen rekening had gehouden met lekkage vanuit de Moskourivier, waardoor het onmogelijk bleek om zo een groot gebouw neer te zetten op die locatie. Uiteindelijk werd het project definitief afgeblazen door Partijsecretaris Nikita Chroesjtsjov (1894-1971) in 1953, en de bouwput werd in 1958 veranderd in het enorme Москва бассейн [Moskva bassejn] of Moskva zwembad, meteen het grootste zwembad in openlucht ter wereld.

Met de val van het communisme werd de religie snel weer in ere hersteld in Rusland. President Boris Jeltsin (1931-2007) verleende in 1990 toestemming om een nieuwe kathedraal naar het oude ontwerp te bouwen op dezelfde locatie. Een fonds om de kathedraal te herbouwen werd gesticht in 1992, en al in 1994 werd de fundering aangebracht. De nieuwe kathedraal zou bestaan uit twee kerken: de onderkerk, gewijd aan de Transfiguratie van de Verlosser, en de bovenkerk. De onderkerk werd in 1996 gewijd. De volledige kathedraal werd ingewijd op 19 augustus 2000. Op de onderste verdieping is naast de onderkerk ook een museum ingericht die de geschiedenis van deze kathedraal en de geschiedenis van de kerk in het algemeen vertelt.

Klik hier om een 360° foto van de Christus Verlosser kathedraal te zien

Metro: Кропоткинская (Kropotkinsskaya)



Deze pagina delen |