De Patriarchvijver
Nederlands > Plaatsen uit de roman > De Patriarchvijver
In het Russisch heet dit park in Moskou Патриарши пруды (Patriarsji Proedi), of Vijvers van de Patriarch. "Vijvers" in het meervoud. Er is nochtans maar één vijver in het park dat zich situeert tussen Malaja Bronnaja ulitsa in het oosten, Bolsjoi Patriarsjij pereulok in het zuiden, Patriarsjij pereulok in het westen, en Ermolajevskij pereulok in het noorden. Het is een grote vijver omringd door een breed wandelpad met zitbanken. Boelgakov woonde hier een tijdje vlakbij in de Bolsjaja Sadovaja ulitsa of Grote Tuinstraat.
De naam van de vijver refereert naar de Patriarch, het hoofd van de Russisch Orthodoxe Kerk die vroeger zijn residentie bij het park had. Vroeger waren er drie vijvers, zoals de naam van een nabijgelegen straat suggereert: Tretsjproednij pereulok of Drievijverslaan. In 1918, na de revolutie, werden de vijvers herdoopt tot Pioniersvijvers.
"Op een broeihete lentedag daagden omtrent zonsondergang twee burgers op in het park rond de Patriarchvijvers". Zo opent De Meester en Margarita. Literatuurbons Berlioz en de jonge dichter Bezdomny zitten op een bankje te debatteren over het bestaan van Jezus als een derde persoon zich in het gesprek mengt. Hij zal zich later voorstellen als professor Woland. Hij voorspelt dat Berlioz diezelfde avond nog onthoofd zal worden door een Russische vrouw die lid is van de Komsomol. En het zou onvermijdelijk zijn, want "Annoesjka heeft de zonnebloemolie al gekocht, en zelfs al gemorst".
En inderdaad, als Berlioz even later haastig het parkje verlaat, glijdt hij uit over een plas zonnebloemolie die Annoesjka daar gemorst heeft. Hij komt onder de tram terecht, die net om de bocht kwam aandenderen over de "recentelijk van de Jermolajevstraat naar de Bronnaja gelegde rails", waarna een rond voorwerp op de klinkers van de Bronnaja-straat gemikt wordt: het is het afgehakte hoofd van Berlioz. Hiermee is de toon gezet voor het hele boek. Woland is niemand minder dan de duivel zelf, die met zijn metgezellen gedurende enkele dagen Moskou op stelten zet. De goede raad van Boelgakov luidde dan ook "Никогда не разговаривайте с неизвестными - Praat nooit tegen vreemdelingen"...
Het Patriarchpark is nog steeds een zeer geliefde plek in Moskou, niet in de laatste plaats vanwege de associatie met Boelgakov. Omdat dit oord té geliefd werd plaatsten de sovjetautoriteiten er in de jaren ´70 een standbeeld van de klassieke fabeldichter Ivan Andrejevitsj Krylov (1769-1844). Maar het mocht niet baten. De Moskovieten blijven het park associëren met de auteur van De meester en Margarita. Al heel lang zit tegenover het park Café Margarita, een cultcafé voor liefhebbers van Boelgakov en zwarte magie.
Klik hier om een 360° foto van de Patriarchvijver te zien
Disputen
De afgelopen jaren was het Patriarchpark onderwerp van dispuut in Moskou. Er was sprake van de bouw van een parkeergarage, winkels en een casino. Bij de herinrichting zou het standbeeld van Krylov verdwijnen en vervangen worden door een eerbetoon aan Boelgakov, namelijk een beeldengroep die een paar miljoen euro moest gaan kosten. Een twaalf meter hoge primus zou de pompinstallatie van de vijver camoufleren. Eromheen zouden Woland en consoorten, evenals de meester, Margarita en Pontius Pilatus verrijzen. Jesjoea Ha-Notsri, (Boelgakovs - of eigenlijk de Meesters - versie van Jezus) zou over het water komen aanlopen.
Meer dan een jaar lang was het rustieke park een bouwput. Het standbeeld van Krylov was ineens weg. Niemand wist wat er zou gaan gebeuren. De omwonenden verzamelden handtekeningen om de plannen tegen te houden. De parkeergarage en het winkelcentrum werden afgeblazen en einde mei 2004 nam de Raad voor Stadsvernieuwing het besluit om de beeldengroep elders te plaatsen. Een jaar eerder reeds had beeldhouwer Alexander Roekavisjnikov, aan wie de opdracht voor het project was toevertrouwd, er publiekelijk afstand van genomen.
Eén van de hevige tegenstanders en drijvende kracht achter de acties van de bewoners is Alexander Morozov, die het oeuvre van Boelgakov als satanisch beschouwt. Morozov beweert zelf in het gebouw aan de Bolsjaja Sadovaja te wonen, waar hij met lede ogen moet aanzien dat er zelfs twee musea actief zijn in zijn woonblok. Eén ervan heeft hij op 22 december 2006 met enkele medestanders vakkundig vernield.
Inmiddels is de plek aan de Patriarchvijver in zijn oude luister hersteld, en Krylov heeft zijn plaats terug ingenomen. Van de hele beeldengroep komt waarschijnlijk alleen Boelgakov zelf op een bankje aan de Patriarchvijver zitten.
Klik hier om meer te lezen over de tegenstanders van het monument
Café Margarita
Aan de oostzijde van de Patriarchvijver wordt de voordeur van dit kleine, intieme café gemarkeerd door een kleurrijke muurschildering met een scène uit De meester en Margarita. Het is een favoriete plaats voor zowel toeristen als bewoners uit de buurt.
Klik hier om meer te lezen over Café Margarita
Het Paviljoen
In maart 2011 opende het Restaurant Syndicaat, een consortium dat ook het befaamde eethuis Oblomov in Moskou uitbaat, het restaurant Pavilion in het mooie en opmerkelijke gele paviljoen dat de Patriarchvijver markeert.
Sinds juli 2011 heeft het restaurant Paviljoen zich nog meer dan vroeger met De meester en Margarita verbonden. Op het menu staan nu immers ook de gerechten die Mikhail Boelgakov beschreef toen hij in een dialoog tussen de stamgasten Amvrosi en Foka de lof zong van het schrijvershuis Gribojedov.
In een uitzonderlijk mooi kader kan u zich te goed doen aan filet de perche au naturel, œuf en cocotte, potage printanière en steur gefileerd in een bed van staartstukjes kreeft, terwijl u uitkijkt over de vijver waar, op een broeihete lentedag omtrent zonsondergang, twee burgers opdaagden. De Flijaki gospodarskje heb ik echter niet op het menu zien staan…
Restaurant Pavilion
Bolsjoi Patriarsjij pereulok, 7
Moskou
+7 (495) 697-5110
Klik hier om de website van restaurant Pavilion te bezoeken
Metro: Маяковская (Mayakovskaya)


