4. Achtervolging

Nederlands > De roman > Aantekeningen per hoofdstuk > Hoofdstuk 4

Klikbare map

Op deze website vindt u een klikbare map waarop u de achtervolging van Ivan in de straten van Moskou kan volgen.

Klik hier om de achtervolging van Ivan te volgen

Een "A"-tram

In Moskou lopen heel wat tramlijnen. Ze worden allemaal aangeduid met een nummer, behalve één die is aangeduid met de letter "A". Deze lijn, die nu "Annoesjka" wordt genoemd, heeft nu ook één tramstel dat Трактиръ Аннушка (Traktir Annoesjka) of Café Annoesjka heet en waarop u lekker kan eten.

Klik hier om kennis te maken met Café Annoesjka

Nummer 13, appartement 47

Ivan krijgt een ingeving: de professor moest zich beslist ophouden in nummer 13, appartement 47, "geen twijfel aan". Boelgakov beschrijft hier het appartement van zijn vrienden, de Liamins. Nikolai Nikolajevitsj Liamin, literatuurexpert en vertaler, en Natalia Abramovna Liamina-Oesjakova, zijn vrouw en artieste van beroep, woonden in de Savelijevski Pereulok 12, Appartement 66.

Het verhaal van de Liamins zal later nog terugkomen in hoofdstuk 15, in de droom van Nikanor Ivanovitsj.

Primussen

"Op het fornuis stond in het halfduister een tiental zwijgende, gedoofde primussen". Het tekort aan woonruimte na de revolutie leidde tot het typische Sovjetfenomeen van gemeenschappelijke appartementen waarin gezinnen één of twee privékamers hadden en voor de rest de keuken en toiletten deelden. Het primuskacheltje, een klein draagbaar kacheltje dat op benzeen werkte, en dat ook in die tijd op de markt verscheen, werd er snel het symbool van. Elk gezin had zijn eigen primus.

De primus zal later in De meester en Margarita nog een belangrijke rol spelen wanneer Korovjev en Behemoth afscheid nemen van Moskou.

Twee bruiloftskaarsen

In het Orthodox bruiloftsritueel, staan de bruid en de bruidegom recht terwijl ze elk een brandende kaars vasthouden. Dat zijn speciale, brede, vaak rijkelijk gedecoreerde kaarsen, die na de bruiloft worden bewaard, vaak in een hoek bij het familie-ikoon.

Het amfitheater aan de stroom

De plaats waar Ivan de rivier induikt, "bij de amfitheatersgewijsaflopende granieten boorden van Moskous stroom", is daar waar de kathedraal van Christus-Verlosser had gestaan. "Had gestaan" want in 1931, terwijl Boelgakov De meester en Margarita aan het schrijven was, werd de kathedraal gedynamiteerd door het Sovjetregime. De overgebleven granieten trappen en het amfitheater waren oorspronkelijk een reusachtige doopvont aan de rivieroever, en werden gemeenzaam bekend als De Jordaan. De kathedraal is nu weer opgebouwd.

Dit onbetamelijke bad van Ivan zou kunnen beschouwd worden als een soort doop. Hierna is Ivan niet meer dezelfde.

Lees het verhaal van de kathedraal door hier te klikken

Jevgeni Onegin

Jevgeni Onegin is een beroemde roman in verzen van Aleksander Sergejevitsj Poesjkin (1799-1837), die de inspratie vormde voor de gelijknamige opera van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (1840-1893), waarvan het libretto geschreven werd door de broer van de componist Modest Iljitsj Tsjaikovski (1850-1916). Tatjana, die even verder wordt vermeld, is de heldin van Jevgeni Onegin.

Jevgeni Onegin is een symbool van de klassieke Russische cultuur die Ivan en zijn gelijkgezinden professioneel verwierpen. Door deze muziek te horen is hij verplicht om medelijden te hebben met de held van de opera, om terug te vinden wat hij eerder vernederd had, en om zich te verzoenen met zijn afkomst. De polonaise komt uit alle huizen tegelijk - die waren immers uitgerust met radioposten met één uniek programma. Met deze beschrijving bekritiseert Boelgakov de uniformisering van de cultuur in de sovjetsamenleving.

Klik hier om te luisteren naar "het helse geloei" van de polonaise

Een Tolstojhemd

Een Tolstojhemd is een traditioneel hemd met de halsopening aan één kant. De oorspronkelijke naam is косоворотка (kosovorotka) of schuine kraag. Het werd met Tolstoj geassocieerd omdat die ervan hield zich in boerenkleren te vertonen, en met de boeren te gaan maaien. Daardoor werd dit soort hemd al snel тольстовка (tolstovka) genoemd. Omdat dit soort hemd niet in het westen voorkwam, werd het wel vaker als een teken van het Russisch nationalisme gebruikt.



Deze pagina delen |