9. Korovjev met zijn streken

Nederlands > De roman > Aantekeningen per hoofdstuk > Hoofdstuk 9

Bosoj

Nikanor Ivanovitsj Bosoj is voorzitter van het bewonerscollectief van woon-blok 302 bis aan Bolsjoi Sadovaja. Deze quasi-officiële positie gaf de hou-der ervan een enorme feitelijke macht, gezien het permanente tekort aan woonruimte, en dat leidde tot alle mogelijke vormen van fraude en om-kooppraktijken.

Klik hier voor een uitgebreide beschrijving van dit personage

Met bovennatuurlijke snelheid

Het bericht van de dood van Berlioz verspreidde zich “met bovennatuurlijke snelheid”. In het eerste hoofdstuk beschreef Boelgakov ook reeds zijn bril-lenglazen “van metafysische afmetingen”. Boelgakov lacht hier met de ge-woonte van de Sovjetoverheid om alles te overdrijven, vooral de eigen rea-lisaties.

Een portie noedels

In de Nederlandse vertaling staat “de beschrijving van de ontvreemding e-ner portie noedels”. In de oorspronkelijke tekst staat dat het пельменей (pelmjeni) zijn. Pelmjeni zijn Russische, van oorsprong Siberische deeg-balletjes gevuld met vlees, soms worden ze ook Siberische ravioli ge-noemd. Vaak worden ze in grote hoeveelheden klaargemaakt en dan bevroren - oorspronkelijk in de sneeuw en het ijs buiten - om later gekookt te worden.

Een geruit jasje, een jockeypet en een knijpbril

Korovjevs kostruum herinnert aan dat van de duivel die Ivan Fjodorovitsj Karamazov bezoekt in De Broers Karamazov, een bekende roman van Fjo-dor Michailovitsj Dostojevski (1821-1881)

Vandaag ben ik niet-officieel en morgen, voor je er erg in hebt, wel!

Deze zin is tegelijk een teken van de maatschappelijke chaos in het Sovjetleven, en een knipoog naar Nikolaj Vasiljevitsj Gogol (1809-1852). In zijn novelle De Mantel vertelt Gogol het verhaal van de onbeduidende ge-meenteambtenaar Akakij Akakijewitsj Basjmatskin die plots belangrijk wordt omdat hij een nieuwe mantel heeft.

Laten we zeggen Korovjev

Korovjev maakt duidelijk dat zijn naam niet belangrijk is, hooguit tentatief, net zoals Woland's nationaliteit. En dat maakt de goede Sovjetburgers on-rustig, want dat is erg on-Russisch.

Die intoeristen

Intoerist is weer een samentrekking. Het komt van van Иностранный Ту-рист (inostrannij toerist) of buitenlandse toerist. Intoerist was een organi-satie in de Sovjetunie die functioneerde als reisagentschap, maar ook als bureau van de NKVD om gevaarlijke buitenlanders in het oog te houden.

Intoerist werd in 1929 opgericht door Stalin. Na het uiteenvallen van de Sovjetunie werd het geprivatiseerd. Het is nu eigendom van de in Moskou gevestigde holding Sistema, en een van de grootste toerismeorganisaties in de wereld met een wijd netwerk van banken, hotels en wisselkantoren.

En waar zijn dan de getuigen?

Pilatus stelt een gelijkaardige vraag aan Kajafas in hoofdstuk 2.

Messire

Net zoals je Pilatus moet aanspreken met Hegemoon, is Messire de aan-gewezen aanspreektitel voor Woland. Messire is een Frans eerbetoon dat gebruikt wordt tegenover edelen en priesters.

Valutaspeculatie

De roebel was ten tijde van de Sovjetunie niet converteerbaar. en daarom had de overheid voortdurend een grote behoefte aan vreemde valuta. Sovjetburgers mochten die niet in hun bezit hebben. Speculeren was een erge misdaad.

Klik hier om meer te lezen over vreemde valuta

Een of andere oude baas

Boelgakov beschrijft de Amerikaanse 100-dollarbiljetten met de beeltenis van Benjamin Franklin (1706-1790), theoretisch politicus, wetenschapper, uitvinder, burgerlijk activist, staatsman, satiricus en één van de Founding Fathers van de Verenigde Staten van Amerika.

Timofej Kondratjevitsj Kvastsov

Kvastsov woont in appartement 11 van Sadovaja 302-bis. Dat weten we wanneer Korovjev in zijn naam Bosoj aangeeft bij de geheime politie. Voor alle zekerheid nemen ze Kvastsov dan ook maar mee wanneer ze Bosoj arresteren. Kvastsov's naam komt van квасцы (kvastsji), wat aluin bete-kent. Dat wordt ondermeer gebruikt in bloedstelpende stiften.



Deze pagina delen |